Jaar na jaar wordt het warmer op aarde. Dat brengt schade toe aan de natuur, het leidt tot tienduizenden doden, alleen al in Europa, én het kost geld, veel geld. De opwarming van de oceanen speelt daarin een hoofdrol, becijferden onderzoekers van de University of California San Diego.
Zij keken naar de sociale kosten van koolstof, oftewel de economische schade die wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgassen, en ontdekten iets opmerkelijks: als de oceaanschade door klimaatverandering wordt meegerekend, verdubbelen bijna de wereldwijde kosten van CO2-uitstoot.
Tot nu toe werden de oceanen nauwelijks meegenomen in de berekeningen van de economische schade door CO2. Eigenlijk gek, want we weten genoeg over de ineenstorting van de koraalriffen, verlies van visserij en schade aan kustinfrastructuur. Wereldwijd worden er miljoenen mensen door getroffen.
“Als we geen prijskaartje hangen aan de schade die klimaatverandering toebrengt aan de oceaan, blijft die schade onzichtbaar voor belangrijke besluitvormers”, aldus milieueconoom Bernardo Bastien-Olvera. “Tot nu toe hadden veel van deze oceaanvariabelen geen marktwaarde en ontbraken ze daarom in de berekeningen. Deze studie is de eerste die een geldbedrag toeschrijft aan deze tot nu toe genegeerde oceaaneffecten.”
Warmer, meer stormen, minder soorten
Wat gebeurt er dan precies in de oceaan nu de aarde opwarmt? Nou, ten eerste wordt het oceaanwater warmer, waardoor meer zware stormen kunnen ontstaan. Daarnaast verandert de samenstelling van de oceanen en neemt het vermogen om zuurstof vast te houden af, waardoor allerlei soorten moeilijker overleven. Deze veranderingen beïnvloeden de verspreiding van soorten en beschadigen ecosystemen zoals koraalriffen, mangroven, zeegrasvelden en kelpwouden. Ook infrastructuur, zoals havens, wordt getroffen door toenemende overstromingen en stormen.
Om precies te kunnen uitrekenen wat dit nu allemaal kost, keken de onderzoekers naar directe marktwaarden, zoals afnemende inkomsten uit de visserij of minder handel langs de kust. Daarnaast werden indirecte kosten meegenomen, zoals gezondheidseffecten door minder gezonde voedingsstoffen uit vis en minder recreatiemogelijkheden aan zee. En dan zijn er nog immateriële waarden, bijvoorbeeld het genieten van ecosystemen en biodiversiteit.
Bijna dubbel zo hoge kosten
Het economische model dat op basis van deze waarden is samengesteld kwam tot onthutsende conclusies: zonder oceaaneffecten bedragen de kosten 51 dollar per ton CO2-uitstoot. Weeg je de oceanen wel mee, dan komt er een extra 46,2 dollar per ton bij. In totaal kom je dan op 97,2 dollar per ton, een stijging van ruim 90 procent. Ter illustratie: in 2024 werd de wereldwijde CO2-uitstoot geschat op 41,6 miljard ton. Dat impliceert bijna 2 biljoen dollar aan oceaangerelateerde schade door één jaar mondiale uitstoot, een schade die momenteel ontbreekt in standaard ramingen.
Daar komt nog bij dat de kosten ongelijk verdeeld zijn. Eilanden en kleine economieën worden onevenredig zwaar getroffen. Door hun afhankelijkheid van zeevruchten voor voeding lopen deze gebieden een groter risico op negatieve gezondheidseffecten voor hun bevolking. Zo zijn er minder essentiële voedingsstoffen uit zeevruchten beschikbaar, waaronder calcium, omega-3-vetzuren, eiwitten en ijzer. Dit verlies aan voedingsstoffen kan worden gekoppeld aan een verhoogd ziekterisico en extra sterfgevallen.
Bereid te betalen
De hoop is nu dat beleidsmakers en het bedrijfsleven de cijfers gaan gebruiken bij hun besluitvorming. “De sociale kosten van koolstof helpen om de kosten van klimaatverandering in perspectief te plaatsen”, aldus Bastien-Olvera. “Als een industrie een ton koolstofdioxide in de atmosfeer uitstoot, betalen we daar als samenleving een prijs voor. Bedrijven kunnen dit bedrag gebruiken bij kosten-batenanalyses: welke schade veroorzaken zij voor de samenleving door hun uitstoot te verhogen?” En zijn ze bereid daarvoor te betalen of moeten hun activiteiten aan banden worden gelegd? Dat zijn afwegingen die met de nieuwe berekeningen makkelijker worden.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Zo goed kan een vis zich aanpassen aan de opwarming van de oceaan en Zuidelijke oceaan verandert in razend tempo van samenstelling: zouter, warmer en minder ijs. Of lees dit artikel: De oceaan wordt steeds donkerder. En dat heeft vervelende gevolgen.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
