Nou, al een heel eind. Over pak ‘m beet negen maanden zullen de eerste astronauten koers zetten richting de maan (zonder erop te landen). En onlangs mochten zij al een beetje proefdraaien.
Voor NASA-astronauten Christina Koch, Victor Glover, Reis Wiseman en de Canadese astronaut Jeremy Hansen waren het spannende dagen vorige week. Ze stapten – gehuld in ruimtepakken – het ruimtevaartuig Orion in om de lancering (deels) te oefenen en om zich alvast vertrouwd te maken met het ruimtevaartuig dat hen in april 2026 richting de maan en vervolgens ook weer veilig thuis moet brengen.
Artemis II
De vier vormen de bemanning van de Artemis II-missie. Het is de eerste bemande missie in het Artemis-programma, dat erop gericht is om (opnieuw) mensen op de maan te laten landen. Tijdens de Artemis II-missie zullen Koch, Glover, Wiseman en Hansen koers zetten richting de maan en er een rondje omheen vliegen, om vervolgens terug te keren naar de aarde. Het belooft een tamelijk historisch moment te worden; hoewel het bijna gewoon lijkt dat astronauten heen en weer pendelen tussen de aarde en het ISS, is het inmiddels al 53 jaar geleden dat mensen zich (tijdens de beroemde Apollo-missies) zo diep de ruimte in waagden.
Oefenen
De Artemis II-missie staat vooralsnog gepland voor april 2026. En hoewel dat misschien nog ver weg voelt, zijn de voorbereidingen dus reeds in volle gang. Zo stapten de vier astronauten die het in april 2026 moeten gaan doen onlangs in vol ornaat ‘hun’ Orion binnen. Ze oefenden de lancering, maar ook activiteiten die ze – eenmaal in de ruimte – (wellicht) moeten uitvoeren. Zo kregen ze bijvoorbeeld opdracht om een zogenaamd lek en kapot ventilatiesysteem te repareren. Ook maakten ze zich vertrouwd met alle hardware aan boord van het ruimtevaartuig, van camera’s tot levensondersteunende systemen en alle kabeltjes en knopjes die daarbij horen.
Testdagen
Dit soort testdagen zijn bedoeld ter voorbereiding op verwachte en onverwachte gebeurtenissen die zich tijdens de Artemis II-missie kunnen voordoen. Door bijvoorbeeld de reparatie van kapotte onderdelen te oefenen, leren de astronauten om snel te handelen als er onverhoopt iets misgaat en de hoop is dat dat de succeskansen van de Artemis II-missie vergroot.
Onbemande Artemis I
Deze Artemis II-missie volgt – zoals je wellicht al wel kunt raden – op de Artemis I-missie, die in 2022 plaatsvond. Tijdens deze missie vloog ruimteschip Orion – zonder bemanning – ook om de maan heen. De missie was een succes: zowel Orion als het gebruikte lanceersysteem – het Space Launch System (kortweg SLS) – functioneerden zoals verwacht en bewezen zo klaar te zijn voor het echte werk: een bemande missie richting de maan.
Testen, testen, testen
En die volgt – zoals het er nu naar uitziet – dus over een maand of negen. Tijdens deze Artemis II-missie zal er nog niet op de maan geland worden; de vier astronauten vliegen enkel een rondje om de maan heen. Het doel van de missie is om te bevestigen dat ruimtevaartuig Orion ook met mensen aan boord werkt zoals verwacht mag worden. Zo zullen de levensondersteunende systemen – die bijvoorbeeld zuurstof genereren en de door astronauten geproduceerde CO2 en waterdamp uit de lucht halen – uitgebreid getest worden. Ook is het de bedoeling dat Orion tijdens de tien dagen durende Artemis II-missie voor het eerst – gedurende korte tijd – met de hand wordt bestuurd. Daaruit moet blijken of het ruimtevaartuig in de ruimte net zo adequaat reageert als men hoopt.
Opmaat naar meer
Het is allemaal de opmaat naar meer, zo vertelde astronaut Reid Wiseman eerder al. “Een van de belangrijkste doelen (van Artemis II, red.) is om dit ruimtevaartuig te checken en het volledig klaar te hebben voor onze vrienden van Artemis III.” Tijdens die derde Artemis-missie zullen astronauten daadwerkelijk naar het oppervlak van de maan reizen en – voor het eerst sinds 1972 – weer voet op onze natuurlijke satelliet zetten.
Maar zover is het dus nog niet. Eerst Artemis II, een eveneens spannende missie waarbij astronauten zich voor het eerst in meer dan 50 jaar tijd weer in de buurt van de maan wagen. “Amerika schaarde zich achter de Apollo-missies, omdat het het beste van ons vertegenwoordigde,” merkt waarnemend NASA-baas Sean Duffy op. “Nu is het de beurt aan Artemis.”
Hoewel het natuurlijk altijd opwindend is om mensen naar een ander hemellichaam te sturen, kun je je afvragen waarom de Amerikanen er zo op gebrand zijn om opnieuw terug te keren naar de maan. Het is al eens gedaan, waarom dan zoveel geld en tijd investeren in een herhaling van zetten? Een goede vraag, maar de Amerikanen hebben goede redenen voor een terugkeer naar de maan. Zo zien ze het als een springplank naar Mars; door mensen naar de maan te sturen en daar langdurig te laten verblijven, hopen ze de kennis en ervaring op te doen die nodig is voor een missie naar de rode planeet. Bovendien hoeft het niet helemaal een herhaling van zetten te worden. Zo nam NASA zich eerder voor om tijdens de Artemis-missies voor het eerst een vrouw en persoon van kleur op de maan te zetten. Die belofte verdween echter van de website, kort nadat de Amerikaanse president Donald Trump aantrad en een decreet uitvaardigde dat gericht was tegen beleid op het gebied van diversiteit, gelijkheid en inclusie. Volgens NASA betekent het echter niet dat het voornemen om binnen het Artemis-programma ook een vrouw en persoon van kleur voet op de maan te laten zetten, daadwerkelijk de prullenbak in is gegaan.
