Een virusexpert maakt genadeloos korte metten met alle wilde theorieën.

Het is al enige tijd onderwerp van een verhit debat: waar komt het vernietigende coronavirus dat de aarde al zo’n twee jaar in de ban houdt, vandaan? Er is ondertussen al veel gespeculeerd. Van een ongelukje in een laboratorium, tot kwaadwillenden die het virus opzettelijk hebben gemaakt en verspreid. Virusexpert Michael Worobey gelooft er echter niets van. En in een nieuwe studie laat hij zien dat een andere oorsprong dan de vismarkt van Huanan uiterst onwaarschijnlijk is.

Markt van Huanan
De meeste wetenschappers denken dat het coronavirus van dier op mens is overgesprongen. De eerste mensen die het coronavirus onder de leden kregen, waren waarschijnlijk bezoekers van een grote vismarkt in de Chinese plaats Wuhan: de Huanan-markt. Daar werden een tal van wilde dieren onder vaak onhygiënische omstandigheden gehouden. Daarom denkt men dan het coronavirus voor het eerst op deze markt opdook, van dier op mens oversprong en zich zo over de gehele wereld verspreidde.

Worobey speurde door gezondheidsdossiers en analyseerde genetische en epidemiologische gegevens daterend uit de vroegste dagen van de coronacrisis. Vervolgens stelde hij een gedetailleerd beeld samen van de eerste cruciale gebeurtenissen die uiteindelijk uitmondden in de wereldwijde pandemie.

Bron
Ondanks alle complottheorieën en verhalen die de ronde doen, is er volgens de virusexpert eigenlijk maar één geloofwaardige bron van het coronavirus aan te wijzen. En dat is dat ‘de coronacrisis zijn oorsprong vond op de markt en niet in een lab’. “Het is nu duidelijk dat levende zoogdieren die vatbaar zijn voor coronavirussen – waaronder wasbeerhonden – vlak voor de pandemie werden verkocht op de Huanan-markt,” schrijft Worobey. “Bovendien werden er coronavirus-achtige virussen gevonden bij wasbeerhonden tijdens de eerste SARS-uitbraak, die tevens werd vergemakkelijkt door interacties tussen dier en mens op markten voor levende dieren in China.”

De markt
Maar het onderzoek van Worobey gaat verder dan dat. De expert merkt op dat veel van de vroegst gedocumenteerde corona-gevallen mensen omvatten die een directe verbinding hadden met de Huanan-markt. Aangezien deze markt zo groot is als een voetbalveld, midden in een stad met maar liefst 11 miljoen inwoners, is het moeilijk om zoveel vroege infecties door iets anders dan de markt te verklaren. “Het is daarbij belangrijk om je te bedenken dat slechts 7 procent van de corona-infecties tot ziekenhuisopnames leidt,” legt de expert uit. “Dit betekent dat de meerderheid van de corona-gevallen onder de radar blijft. Voorstanders van het laboratoriumscenario zouden het ‘gekke toeval’ van zoveel gevallen die naar de markt te herleiden zijn, moeten uitleggen,” zegt Worobey.

De eerste coronapatiënt
Bovendien is volgens de analyse van Worobey de vroegst bekende coronapatiënt zelfs een vrouwelijke verkoper op de Huanan-markt. Dit is echter in tegenspraak met een eerder rapport dat concludeerde dat een ander persoon, zonder enige connectie met de vismarkt, de eerste opgemerkte coronapatiënt zou zijn. “Dit voorval is door voorstanders van het laboratoriumscenario gebruikt om te beweren dat het virus niet op de markt kan zijn ontstaan, aangezien deze persoon daar helemaal niet is geweest,” zegt Worobey. “Bovendien beweerden de voorstanders dat de pandemie is begonnen in het Wuhan Institute of Virology, aangezien deze faciliteit in de buurt is van waar de man woonde en winkelde.” Toch verbant Worobey dit scenario naar het rijk der fabelen. Waarom? Door een cruciaal onderdeel dat het geschetste beeld volledig verandert. Volgens Worobey vertoonde de man pas een week later COVID-19-symptomen. “Het is duidelijk dat deze patiënt pas ziek werd nadat de eerste gevallen waren gemeld uit Huanan,” zegt Worobey. “Dit betekent dat het virus op dat moment al circuleerde in de gemeenschap.”

SARS
Volgens de onderzoeker is de vismarkt verreweg de meest waarschijnlijke bron van de COVID-19-pandemie. Zeker ook omdat na de uitbraak van SARS in 2002, er geen einde is gemaakt aan de verkoop van wilde dieren op Chinese markten. En dat terwijl we sindsdien weten dat een voor mensen gevaarlijk virus uit een dierlijke gastheer afkomstig kan zijn. “De manier waarop de COVID-19-pandemie zich ontvouwde, lijkt in feite een directe herhaling te zijn van de oorspronkelijke uitbraak van de SARS-epidemie,” zegt Worobey. En dus hadden we ons eigenlijk beter moeten voorbereiden om dergelijke gebeurtenissen in de toekomst te vermijden.

Volgens Worobey reden genoeg om de markt als de grote boosdoener aan te wijzen. Volgens hem is de alternatieve verklaring, die stelt dat het virus uit een een onderzoekslaboratorium lekte, veel ongeloofwaardiger. Of ook anderen zich aan zijn kant gaan scharen? Het laatste woord is hier vast nog niet over gezegd.