Er zijn steeds meer bosbranden en ze vormen een grote bedreiging voor de natuur. Nieuw onderzoek toont aan dat de meeste bossen die risico lopen niet zonder menselijk beheer kunnen.
Wereldwijd neemt het aantal bosbranden de laatste twintig jaar sterk toe, vooral op het noordelijk halfrond. Klimaatverandering is daarbij de belangrijkste drijvende kracht. Veel bossen die van nature zijn aangepast aan vuur kunnen tegenwoordig niet meer zonder menselijk beheer door een combinatie van historische brandbestrijding, intensievere bosbranden en droogte. Hierdoor worden oude vertrouwde regels en risico’s rond bosbranden herschreven waardoor zonder actief ingrijpen een groot deel in vlammen dreigt op te gaan.
Onderzoekers
Een belangrijk middel om bosbranden tegen te gaan of in zwaarte te verminderen, leunt op actief beheer door mensen. Bij dat beheer horen ook gecontroleerde branden. Door bewust kleine stukken bos af te branden of brandbaar materiaal, zoals dode takken en kreupelhout, weg te halen, wordt de kans op onbeheersbare branden kleiner. Uit een studie van Vibrant Planet, Northern Arizona University, American Forest Foundation en Blue Forest blijkt dat bossen in de centrale Sierra Nevada in Californië die op deze manier en met behulp van andere methoden worden beheerd 88 procent minder gevoelig zijn voor ernstige branden dan onbeheerde bossen. De resultaten zijn gepubliceerd in Frontiers in Forests and Global Change.
Bosbeheer blijkt zeer effectief
Het onderzoeksteam analyseerde 216 projecten in de Central Sierra Nevada in Californië, gericht op het weghalen van brandstof in het bos. Daaruit bleek dat behandeld bos niet alleen minder heftig brandt, maar ook duurzamer koolstof opslaat. In sommige gevallen haalden de bossen dit niveau al na zeven jaar, zelfs na de zware droogte en megabranden van 2020 en 2021. De gemiddelde ernst van bosbranden daalde met 32 procent en het aantal zeer ernstige branden zelfs met 88 procent, wat de relevantie van bosbeheer sterk benadrukt.
Belangrijke inzichten
Volgens Sophie Gilbert, Director of Science Strategy bij Vibrant Planet en medeauteur van de studie, zijn dit belangrijke inzichten voor bosbeheerders. Deze resultaten helpen volgens haar een van de centrale vragen te beantwoorden waar landbeheerders vandaag de dag mee worstelen: “hoeveel behandelingen moeten we doen, hoe intensief, en waar, om het risico van een bos op ernstige brand en droogte te verminderen?” Zij benadrukt dat het niet alleen gaat om de juiste aanpak van brandstofbeheer, maar ook om het opbouwen van een duurzame relatie met het land.
Ook Blue Forest ziet mogelijkheden. De organisatie wijst erop dat deze resultaten nieuwe financieringskansen bieden voor bosherstel en -beheer. Gilbert vult aan: “Het behandelen van bossen gaat over het herstellen van de wederkerige relatie van de mens met het land. Het vereist aanhoudende aandacht en inspanning. En in ruil daarvoor zullen bossen ons belonen met overvloedige ecosysteemdiensten. Eén daarvan is het uit de atmosfeer houden van koolstof, maar er komen nog zoveel andere voordelen bij kijken: waterkwaliteit en -kwantiteit, biodiversiteit, en meer.”
Update 15-9: verduidelijkt dat het om onderzoek ging aan bossen in Californië die al door de mens veranderd waren.
