Wetenschappers hebben namelijk een systeem ontwikkeld dat vrouwen op de borst kunnen plakken en dat precies en in realtime meet hoeveel melk hun kind uit de borst haalt.
Dat is te lezen in het blad Nature Biomedical Engineering. “Exact weten hoeveel melk een kind middels borstvoeding binnenkrijgt, is al heel lang een uitdaging voor zowel ouders als zorgverleners,” stelt onderzoeker John A. Rogers. “Deze technologie neemt die onzekerheid weg en biedt een gemakkelijke een betrouwbare manier om de melkinname in het ziekenhuis of thuis in realtime te volgen.”
Jarenlang onderzoek
Hoe meet je de hoeveelheid melk die door een kind aan de borst onttrokken wordt? Daar hebben de onderzoekers zich lang het hoofd over gebroken. Tot ze opeens dachten aan bio-impedantie. Dit is een meetmethode die bijvoorbeeld in ziekenhuizen en sommige sportscholen wordt gebruikt om je vetpercentage te berekenen. Hierbij stuurt men een zwakke elektrische stroom door het lichaam om vervolgens de weerstand tegen die stroom te meten. “Omdat spieren, vet, botten en weefsels elektriciteit anders geleiden, kan bio-impedantie een nauwkeurige meting van het vetpercentage opleveren,” legt Rogers uit. En de onderzoekers bedachten dat het op een vergelijkbare manier wellicht ook mogelijk moest zijn om de hoeveelheid melk in de borst te meten en in realtime te monitoren hoeveel melk een kind terwijl het borstvoeding krijgt aan de borst onttrekt. En dat blijkt te kloppen.
Verandering
Wanneer een baby melk drinkt, neemt de hoeveelheid melk in de borst af. Die afname leidt tot een subtiele, maar meetbare verandering in de elektrische eigenschappen van de borst, zo stellen de onderzoekers. En daarbij geldt: hoe meer melk er is gedronken, hoe groter die verandering is. Met die wetenschap op zak, ontwikkelden de onderzoekers een vrij eenvoudig systeem dat die elektrische veranderingen in de borst tijdens het voeden kan meten en interpreteren. Het systeem bestaat uit vier elektroden die op de borst moeten worden geplaatst. Twee daarvan zenden tijdens het voeden een heel kleine – en veilige – elektrische stroom door de borst. De andere twee elektroden meten vervolgens hoeveel weerstand de stroom ondervindt. Uit die metingen kan worden afgeleid hoeveel melk er tijdens het voeden aan de borst onttrokken wordt. Het systeem verstuurt die informatie draadloos naar een smartphone of tablet, waarop ouders dus in realtime kunnen zien hoeveel melk hun kind tijdens het voeden tot zich neemt.
Kalibreren
Omdat elke borst anders is – zowel qua vorm, dichtheid als omvang – is het wel nodig om het systeem voor gebruik eenmalig te kalibreren. Maar ook dat is vrij eenvoudig, zo stellen de onderzoekers. Vrouwen moeten de elektroden dan eenmalig dragen terwijl ze een borstkolf gebruiken die is aangesloten op een fles met volumemarkeringen, zodat precies kan worden afgelezen hoeveel melk er in een bepaalde tijd is afgekolfd. Tijdens het kolven registreert het systeem de elektrische eigenschappen van de borst. Na afloop wordt het systeem dan ‘verteld’ hoeveel melk er daadwerkelijk uit de borst is gekomen en zo ‘leert’ het systeem hoe het de veranderingen in elektrische signalen voor een specifieke gebruiker kan vertalen naar de melkinname van het kind.
Het werkt
Verschillende vrouwen hebben het systeem inmiddels, zowel thuis als in het ziekenhuis, getest en zo helpen aantonen dat het werkt. Julia Seitchik was één van hen. “Het systeem bestaat uit niet meer dan een paar stickers die ik op mijn borst plaatste,” zo vertelt ze. “Ik merkte niet eens dat ze er waren.” Ze is enthousiast over de mogelijkheid om nauwkeurig vast te stellen hoeveel melk een kind aan de borst binnenkrijgt. “In deze tijd worden zoveel aspecten van ons leven gedreven door data en kennis; we meten af hoeveel flesvoeding we geven en hoeveel gram voedsel we eten. Het zou handig zijn om diezelfde precisie ook bij borstvoeding te hebben.”
Onzekerheid wegnemen
Kinderarts Jennifer Wicks sluit zich daarbij aan. “Borstvoeding kan ontzettend emotioneel zijn voor moeders, deels vanwege de onzekerheid over hoeveel melk hun baby eigenlijk binnenkrijgt.” Want waar flesvoeding nauwgezet kan worden afgemeten, ligt dat bij borstvoeding heel anders. “Op dit moment zijn er geen betrouwbare manieren om vast te stellen hoeveel baby’s eten wanneer ze aan de borst gevoed worden,” stelt Wicks. Wanneer ouders of artsen toch heel graag willen weten hoeveel melk een kindje aan de borst heeft gedronken, moeten ze hun toevlucht nemen tot omslachtige – en niet direct betrouwbare – methoden, zoals het wegen van de baby voor- en nadat deze gedronken heeft. Of vrouwen moeten de melk eerst kolven en vervolgens met de fles aan de baby geven. Maar dan lopen ze gelijk een aantal voordelen van borstvoeding mis, stelt Wicks. “Het rechtstreeks aan de borst voeden heeft een aantal voordelen ten opzichte van het geven van moedermelk via een fles. Allereerst is het huid-op-huidcontact (dat ontstaat als er aan de borst gevoed wordt, red.) gunstig voor zowel baby’s als moeders. Bovendien wordt de melkproductie vaak beter gestimuleerd door daadwerkelijk aan de borst te voeden.”
NICU
De onderzoekers hopen dat hun systeem een deel van de onzekerheid die borstvoedende ouders kunnen ervaren, kan wegnemen. Hoewel in principe alle onzekere borstvoedende ouders gebaat zouden kunnen zijn bij het gebruik van het systeem, denken de onderzoekers dat het systeem vooral een groot verschil kan maken op de neonatale intensive care (NICU), waar pasgeboren baby’s liggen die intensieve zorg nodig hebben. “Baby’s die te vroeg geboren zijn of die herstellen van een operatie kunnen vaak slechts heel langzaam, kleine hoeveelheden melk drinken,” legt Wicks uit. “Vaak kunnen we niet toestaan dat ze aan de borst gevoed worden, omdat we dan niet kunnen vaststellen hoeveel melk ze binnenkrijgen.” Het nieuwe systeem kan er wellicht voor zorgen dat deze baby’s toch aan de borst gevoed kunnen worden.
De onderzoekers denken op dit moment nog na over manieren om het systeem verder te optimaliseren. Zo zouden ze – om gebruik ervan gemakkelijker te maken – graag verkennen of het mogelijk is om de elektroden in voedingsbeha’s te verwerken. Ook zijn er plannen om het systeem zodanig te optimaliseren dat het niet alleen onthult hoeveel melk er aan de borst onttrokken wordt, maar ook kan meten hoe de borst zich daarna weer vult met melk. Dat zou ouders in staat stellen om ook de melkproductie te monitoren. Bovendien willen de onderzoekers uitzoeken of het mogelijk is om met behulp van het systeem niet alleen de hoeveelheid melk die het kindje binnenkrijgt, maar ook de kwaliteit en het vetpercentage van die melk vast te stellen.
