Onderzoekers hebben 10.000 jaar oude schelpkralen opgegraven die vermoedelijk de draagzak van een jong meisje sierden.

Het lijkt vrij logisch: ook in het verre verleden moeten mensen ‘iets’ hebben gehad om hun baby’s in te dragen en van A naar B te verplaatsen. Het is echter lastig om dit te bewijzen. Dat komt omdat er nooit duidelijke draagdoeken tijdens archeologische opgravingen zijn gevonden. En daarom bleef het vooralsnog bij speculatie. Een nieuwe studie brengt daar nu verandering in. Want onderzoekers beweren op overblijfsels van een maar liefst 10.000 jaar oude babydrager te zijn gestuit.

Neve
In het vakblad Journal of Archaeological Method and Theory beschrijven de onderzoekers de vondst van doorboorde schelpkralen in een babygraf. Het graf behoorde toe aan een jong meisje dat de bijnaam Neve heeft gekregen en ten ruste is gelegd in de grot Arma Veirana, gelegen in de Italiaanse regio Ligurië. Met behulp van verschillende methoden, waaronder geavanceerde 3D-modellen en CT-scans, hebben de onderzoekers het babygraf en de gevonden kralen grondig bestudeerd.

Meer over Neve
Archeologen troffen het babygraf van Neve al enkele jaren geleden aan. Sindsdien wordt de rustplaats van het meisje uitvoerig onderzocht. Ondertussen is bekend dat Neve zo’n 10.000 jaar geleden moet hebben geleefd. Waarschijnlijk overleed ze zo’n 40 tot 50 dagen na haar geboorte. Het kind werd samen met een rijke selectie van kostbare kralen en hangers en een oehoe-klauw – een teken van verdriet – ter ruste gelegd. En dat is opvallend. Het toont namelijk aan dat destijds zelfs de allerjongsten als volwaardige personen werden erkend. Het graf biedt dan ook belangrijk nieuw inzicht in de begrafenispraktijken tijdens de Mesolithische periode; een cultuurperiode die volgde op de laatste ijstijd.

De analyse leidt tot een gedetailleerde omschrijving van de gevonden kralen en waar die mogelijk voor dienden. In totaal trof het team 70 kleine, geperforeerde zeeschelpjes en vier grote, doorboorde tweekleppige hangers aan; sierlijke elementen die nog nooit eerder op andere prehistorische vindplaatsen zijn ontdekt. De onderzoekers denken dat de kralen ooit bevestigd zaten aan het stuk leer of stof dat gebruikt is om Neve in te wikkelen nadat ze was overleden en ten ruste werd gelegd.

Gebruikssporen
Wat echter opvalt, is dat de kralen duidelijke gebruikssporen vertonen. “Deze gebruikssporen zijn vermoedelijk niet tijdens het korte leven van Neve ontstaan,” zo merken de onderzoekers op. Dit betekent dat de kralen al geruime tijd door iemand anders in de gemeenschap van het kind werden gebruikt voordat ze aan Neve werden overgedragen, mogelijk als erfstuk, of misschien als doel bescherming te bieden.

Babydrager
De onderzoekers denken te weten waar de kralen voor dienden. “Ons onderzoek suggereert dat de kralen en hangers waarschijnlijk Neve’s babydrager sierden,” zegt onderzoeker Claudine Gravel-Miguel. “Vervolgens werd die draagzak met haar begraven.” Dat laatste is overigens opvallend. “Gezien de inspanning die nodig is om dergelijke schelpkralen te vervaardigen, is het interessant dat de gemeenschap besloot afstand te doen van deze kralen bij de begrafenis van zo’n jong kind,” aldus Gravel-Miguel.

Versiering
De onderzoekers denken dat de gemeenschap van Neve haar draagzak misschien heeft versierd met kralen die bedoeld waren om haar te beschermen tegen ‘het kwaad’. Haar dood betekende echter dat de kralen daarin hadden gefaald. En dus besloot de gemeenschap de drager en de kralen samen met Neve te begraven in plaats van opnieuw te gebruiken, zo vermoedt het team.

Inzicht
De studie verschaft interessant nieuw inzicht in het gebruik van draagzakken in de prehistorie. “Het laat zien hoe prehistorische baby’s werden verzorgd,” zegt onderzoeker Julien Riel-Salvatore. “Het toont het waarschijnlijke gebruik en hergebruik van kralen aan die mogelijk ter bescherming dienden.”

Onderzoek in het babygraf gaat door. Er is namelijk weinig bekend over de begrafenispraktijken uit het vroegste deel van het Mesolithicum. Bovendien zijn begrafenissen van baby’s nóg zeldzamer. De vondst van Neve vult dan ook een belangrijke leemte op.