Bloed in de urine is vaak het eerste en meest voorkomende signaal van blaaskanker. Maar wat als je dat rode bloed minder goed ziet, omdat je kleurenblind bent?
Veel mensen gaan snel naar de huisarts als hun urine niet geel, maar rood is. Maar wie kleurenblind is kan rood soms minder goed zien en daardoor die waarschuwing makkelijker missen. Een nieuwe studie laat nu zien dat dit serieuze gevolgen kan hebben: blaaskankerpatiënten met kleurenblindheid hadden over een periode van twintig jaar een duidelijk hogere sterftekans dan patiënten met normaal zicht. Het onderzoek is te vinden in Nature Health.
Herkennen van blaaskanker
Kleurenblindheid komt vaker voor dan veel mensen denken en kent veel verschillende varianten. Bij sommige varianten ervaren mensen problemen met het onderscheiden van rood en groen. Dat kan in het dagelijks leven lastig zijn, bijvoorbeeld bij het kijken naar verkeerslichten of bij het kiezen van een outfit. Maar het kan dus ook invloed hebben op iets veel ernstigers: het herkennen van blaaskanker.
Leestip: Veelvoorkomend kindervirus blijkt een mogelijke aanjager te zijn van blaaskanker
Bij deze ziekte is bloed in de urine heel vaak het eerste signaal dat er iets mis is. En belangrijk: dat gebeurt meestal zonder pijn. Je hebt dus niet altijd een extra reden om aan de bel te trekken. Als je het bloed niet opmerkt kan daardoor dus een bezoek aan de dokter langer uitblijven.
Elektronische dossiers
Onderzoekers van Stanford Medicine wilden weten of dat ook echt terug te zien is in de uitkomsten van patiënten. Ze gebruikten daarvoor TriNetX, een groot internationaal onderzoeksplatform met samengevoegde, anonieme patiëntgegevens uit elektronische dossiers.
In die enorme database kun je ook kleine, zeldzame groepen opsporen, zoals mensen die kleurenblind zijn én blaaskanker hebben (gehad). De onderzoekers startten met ongeveer 100 miljoen patiëntendossiers uit de VS en vonden daar 135 mensen met zowel kleurenblindheid als blaaskanker. Ook vonden ze 187 mensen met zowel kleurenblindheid als darmkanker.
Voor beide groepen maakten ze een vergelijkbare controlegroep: patiënten met dezelfde vorm van kanker en vergelijkbare kenmerken, maar met normaal zicht. Daarna vergeleken ze de overlevingskansen. Bij blaaskanker was het verschil duidelijk. Mensen met blaaskanker én kleurenblindheid hadden over twintig jaar een 52 procent hoger risico om te overlijden dan de controlegroep.
Meer alertheid
Arts Ehsan Rahimy hoopt dat dit onderzoek vooral leidt tot meer alertheid. “Ik hoop dat deze studie het bewustzijn vergroot, niet alleen bij kleurenblinde patiënten, maar ook bij collega’s die hen behandelen,” zegt hij. Opvallend genoeg zagen de onderzoekers dit effect niet bij darmkanker. Daar was geen statistisch duidelijk verschil in overlevingskansen tussen mensen met en zonder kleurenblindheid.
Volgens Rahimy is dat te verklaren. Bij darmkanker zijn er vaak ook nog andere vroege klachten, zoals buikpijn. Bloed in de ontlasting is daardoor lang niet altijd het belangrijkste waarschuwingssignaal. Bovendien is er in veel landen meer aandacht voor screening van darmkanker, wat een vroege ontdekking makkelijker maakt. Rahimy zegt: “Er is veel meer focus op het vroeg opsporen van darmkanker en er is ook meer aandacht voor.”
Onderschatting
De onderzoekers benadrukken dat hun studie ook grenzen heeft. Ze gebruiken diagnosecodes uit dossiers, en dat werkt alleen als iemand ook echt als kleurenblind is geregistreerd. Veel mensen met kleurenblindheid krijgen echter nooit een officiële diagnose. Ze functioneren meestal prima in het dagelijks leven en komen daarom niet bij een arts voor een probleem dat ze niet zien.
Rahimy waarschuwt dan ook dat de cijfers mogelijk zelfs een onderschatting zijn. En hij noemt het onderzoek vooral een eerste stap: “Dit is een eerste blik van heel ver weg. We hebben hierbij al trends gezien. Die verdienen een eigen, gespecialiseerder onderzoek.”
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Bijzonder kleurrijk spinnetje blijkt verrassend genoeg zelf kleurenblind te zijn en Wetenschappers hacken het oog: vijf proefpersonen zagen een ‘onmogelijke’ kleur . Of lees dit artikel: Dit simpele medicijn halveert de kans op de terugkeer van darmkanker .
Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week?
Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
