Alle vijf delen van het zonneschild van de James Webb-ruimtetelescoop zijn nu uitgeklapt en strak getrokken. Het was één van de meest uitdagende operaties, omdat het zonneschild een cruciaal onderdeel is van de telescoop.

“Het strak trekken van het zonneschild is heel uitdagend, omdat het complexe interacties vereist tussen de constructie, de mechanismen die gebruikt worden om het zonneschild strak te trekken, de kabels en de membranen,” vertelt James Cooper, eindverantwoordelijke van het James Webb-zonneschild. “Dit was de fase die we op aarde het lastigst konden testen, dus het is geweldig dat alles vandaag zo goed is gegaan.”

Op nieuwjaarsdag klapte de Webb-telescoop zijn zonneschild uit. Dit zonneschild is een soort paraplu die de instrumenten en spiegels van de telescoop beschermt tegen de warmte van de zon. Hierdoor blijven de zeer gevoelige infraroodinstrumenten koud en kunnen ze goed blijven functioneren. Het schild bestaat uit vijf lagen. Door het schild strak te trekken ontstaat er ruimte tussen de vijf lagen en werkt het schild effectiever. De onderstaande animatie laat goed zien hoe dat werkt.

Applaus en blije gezichten: missie geslaagd
De eerste drie lagen werden gisteren strak getrokken. Deze operatie duurde iets meer dan 5,5 uur. Eerder deze middag begonnen wetenschappers van NASA met het strak trekken van de vierde en vijfde laag. Dit was live via YouTube te volgen. Deze werkzaamheden werden om 17:59 uur Nederlandse tijd afgerond. In onderstaande video is dat ongeveer rond 2:24. Uiteraard werd er even geklapt om dit moment te vieren.

344 cruciale handelingen
Maar we zijn er nog niet. In totaal moet de James Webb-telescoop 344 cruciale handelingen in de ruimte uitvoeren. Gaat er iets kleins mis, dan kan de missie falen en zullen we wellicht nooit prachtige beelden te zien krijgen. Het goede nieuws is dat 75% van de 344 cruciale handelingen inmiddels achter de rug is. Tot nu toe presteert de James Webb-telescoop boven verwachting, dus we kunnen met vertrouwen uitkijken naar de laatste handelingen.

Hier zie je een proefversie van het zonneschild dat op aarde volledig is uitgeklapt en strakgetrokken. Een generale repetitie voor het proces dat gisteren en vandaag in de ruimte is uitgevoerd. Afbeelding: NASA / Chris Gunn.

En nu?
De eerstvolgende taak is het positioneren van de tweede spiegel. Dit is de spiegel die het licht van de hoofdspiegel naar de instrumenten achter de hoofdspiegel moet reflecteren. Daarna worden de zijkanten van de hoofdspiegel uitgeklapt. De zijkanten bevatten elk drie van de achttien spiegelsegmenten. Vervolgens moeten deze spiegelsegmenten in de juiste positie worden gebracht, zodat ze als één hoofdspiegel functioneren. Eind januari nestelt de telescoop zich in Lagrangepunt 2: het punt vanwaar deze de geheimen van de kosmos moet gaan ontrafelen. Hierna koelt de telescoop een aantal maanden af. Pas rond de zomer worden de eerste beelden verwacht. Spannend!