Barbecue tast DNA van vlees aan en vergroot zo mogelijk jouw kans op kanker

We weten al langer dat het eten van rood vlees en gefrituurd voedsel de kans op verscheidende gezondheidsaandoeningen verhoogt. Maar nu wijzen onderzoekers de vermeende boosdoener aan: door hitte beschadigd geraakt voedsel-DNA.

Het is al dagen mooi weer – en dus halen velen de barbecue weer uit de schuur. Toch zou je, als het aan wetenschappers ligt, met het vlees dat je op de grill gooit een beetje moeten oppassen. Het is namelijk bekend dat voedsel dat op hoge temperaturen wordt bereid, het risico op kanker vergroot. En in een nieuwe studie hebben onderzoekers een voorheen onbekend mechanisme ontdekt dat verklaart waarom dit zo is.

Voedsel-DNA
Veel mensen zijn zich er niet van bewust, maar het voedsel dat we eten (zoals vlees, vis, granen, groenten, fruit, champignons, etc.) bevat DNA – het is immers afkomstig van levende organismen. De hoeveelheden DNA die we dagelijks binnenkrijgen, is niet verwaarloosbaar. Zo bevat een biefstuk van 500 gram bijvoorbeeld meer dan één gram koeien-DNA.

Beschadigd DNA
Wanneer we deze voedingsmiddelen vervolgens op hoge temperaturen bereiden, raakt het DNA beschadigt. En dat kan vervolgens jouw DNA aantasten, waardoor je risico op kanker toeneemt. “We hebben aangetoond dat bepaalde bereidingsprocessen voedsel-DNA kunnen beschadigen,” zegt onderzoeker Eric Kool. “En we hebben ook ontdekt dat de consumptie van dit beschadigde DNA vervolgens een risico voor ons kan vormen. Dit zou onze perceptie van de manier waarop we voedsel bereiden, volledig kunnen veranderen.”

Studie
De onderzoekers komen tot deze ontdekking na een interessant experiment. Zo besloten ze rundergehakt, varkensvlees en aardappelen op twee verschillende manieren te bereiden: een kwartiertje koken bij 100 graden Celsius en twintig minuten bakken op 220 graden Celsius. Na analyse blijkt dat alle drie de voedingsmiddelen bij zowel koken als bakken DNA-schade hadden opgelopen. Opvallend genoeg was het DNA van aardappelen om nog onbekende redenen minder beschadigd geraakt dan dat van het vlees.

Kanker
Het team nam vervolgens de opgelopen DNA-schade onder de loep. En van de twee meest voorkomende soorten schade die ze in de monsters aantroffen, is bekend dat ze zogenoemd ‘gentoxisch’ zijn. Dit betekent dat ze uiteindelijk de werking van genen kunnen aantasten en mutaties kunnen veroorzaken die er voor zorgen dat cellen ongecontroleerd repliceren – wat vervolgens tot kanker kan leiden.

Impact op gekweekte menselijke cellen en muizen
In een volgende stap voerden de onderzoekers muizen een oplossing die het door hitte beschadigde DNA uit het voedsel bevatte. Ook stelden ze in het laboratorium gekweekte menselijke cellen hieraan bloot. Met behulp van fluorescerende moleculen konden ze vervolgens precies zien hoe het lichaam van de muizen en de gekweekte cellen op het beschadigde DNA reageerden. Dit bevestigde het vermoeden van de onderzoekers: de opname van het door hitte beschadigde DNA zorgde voor aanzienlijke DNA-schade in de laboratorium gekweekte cellen en in de dunne darm van de muizen – wat logisch is, aangezien daar veel van de voedselvertering plaatsvindt.

Nieuwe manier
Al met al onthult de studie een intrigerende, tot voor kort onbekende manier waarop rood vlees tot kanker leidt. Wanneer we vlees op de barbecue klaarmaken, kan het bevattende DNA door de hoge temperaturen waaraan het wordt blootgesteld, beschadigd raken. Wanneer we deze beschadigde componenten eten, kan het in ons eigen DNA worden opgenomen. En die opname veroorzaakt vervolgens directe schade aan ons eigen DNA. Dit kan mogelijk voor genetische mutaties zorgen die uiteindelijk tot kanker en andere ziekten kunnen leiden.

Eerdere studies
Overigens is het niet helemaal voor het eerst dat wetenschappers aantonen dat hoog verhit en gefrituurd eten DNA-schade kan veroorzaken. Maar in deze eerdere studies werd de schade toegeschreven aan bepaalde, kleine moleculen. “We twijfelen er niet aan dat deze kleine moleculen die in eerdere onderzoeken zijn ontdekt, inderdaad gevaarlijk zijn,” zegt Kool. “Maar wat vóór onze studie nog nooit is gedocumenteerd, is dat grote hoeveelheden door hitte beschadigd voedsel-DNA in ons eigen DNA kan worden opgenomen.”

Zorgwekkend
Hoewel de bevindingen enigszins zorgwekkend zijn, is het nog iets te vroeg om definitief vast te stellen dat het ontdekte nieuwe mechanisme daadwerkelijk voor mensen geldt. Dat komt omdat de onderzoekers alleen de opname van door hitte beschadigd DNA bij gekweekte cellen en muizen hebben bestudeerd.

Maar, de bevindingen zouden wel belangrijke implicaties kunnen hebben voor onze voedselkeuzes en de algehele volksgezondheid. Het team is dan ook van plan om meer voedingsmiddelen en kookmethoden te testen. “Ons onderzoek roept veel vragen op over een volledig onontgonnen, maar mogelijk substantieel chronisch gezondheidsrisico van het eten van voedsel dat gegrild, gebakken of anderszins bereid is bij hoge temperaturen,” zegt Kool. “We weten nog niet waar deze eerste bevindingen toe zullen leiden. We roepen dan ook wetenschappers op om hierop voort te bouwen.”

Bronmateriaal

"Stanford researchers discover that heat-damaged DNA in food cooked at high temperatures could pose cancer risk" - Stanford
Afbeelding bovenaan dit artikel: Min An van Pexels (via canva.com)

Fout gevonden?

Voor jou geselecteerd