Een kind kan bang zijn voor spinnen en toch graag het bos in gaan. Een nieuw onderzoek laat zien hoe dát kan.
Vaak wordt gedacht dat mensen van nature een band voelen met alles wat leeft. Dat idee heet ‘biofilie’ en werd in de vorige eeuw bekend door de bioloog Edward O. Wilson. Maar geldt die liefde voor de natuur echt voor iedereen? Of is het net als met drukte of avontuur: de een houdt ervan, de ander minder?
Leestip: Zijn kinderen echt creatiever dan volwassenen?
Om dat te onderzoeken vroeg een team van Duke University onder leiding van Vanessa Woods 295 kinderen van 3 tot en met 13 jaar naar hun voorkeuren. Van hen bezochten er 124 een dierentuin in de Amerikaanse staat North Carolina. De andere 171 kinderen waren met school op bezoek bij een opvangcentrum voor bonobo’s in Kinshasa, de hoofdstad van de Democratische Republiek Congo. De resultaten verschenen in het tijdschrift Frontiers in Psychology.
Beschermd door de bomen
De kinderen kregen foto’s te zien van dieren en plekken, en moesten telkens kiezen welke foto hen het meest aansprak. Daarnaast vroegen ze hoe bang de kinderen waren voor tien groepen dieren, waaronder spinnen, slangen, mieren, kevers en wolven. De onderzoekers wilden weten of kinderen die bang zijn voor zulke dieren ook minder belangstelling hebben voor plekken met veel biodiversiteit.
Het antwoord: dat verband bleek totaal te ontbreken. Een kind dat bang was voor kevers koos vervolgens niet minder vaak voor een plaatje met allerlei insecten, waaronder dus ook kevers. Ook bij de andere thema’s bleek een angst voor dieren niet duidelijk samen te hangen met een voorkeur voor meer of minder natuur. “We ontdekten dat die angst kan samengaan met belangstelling voor de natuur als geheel”, zegt Woods.
Leestip: Niet alleen roken: ook e-sigaret in huis gaat samen met meer astmaklachten bij kinderen
Dat verschil zie je mooi terug in de woorden van een meisje uit Congo. Zij gaf aan bang te zijn voor zeven van de tien groepen dieren. Toch zei ze: “Ik ga graag naar het bos. Daar zijn bomen die me beschermen.” Bang zijn voor een dier hoeft dus niet te betekenen dat een kind niets met de natuur heeft.
Dierentuin of grasveld
De onderzoekers ontdekten nog iets anders: kinderen verschilden sterk in wat voor soort natuur ze aantrekkelijk vonden. Sommigen kozen zo’n beetje altijd voor een bos met wilde dieren, of voor een tuin met veel verschillende vlindersoorten. Anderen hadden liever een rustige, overzichtelijke plek. Een jongen uit Congo koos bijvoorbeeld altijd voor een gemaaid grasveld, omdat hij daar vrij kon spelen en fietsen. Een plek met veel bloemen vond hij daarvoor te vol.
Er waren ook verschillen tussen de kinderen uit Congo en de kinderen uit Amerika. De Amerikaanse kids kozen er vaker voor om op vakantie te gaan naar een natuurgebied, en wilden daarbij vaker meer wilde dieren zien. De kinderen uit Kinshasa kozen vaker voor het bezoeken van een tuin, alhoewel ze het onderling oneens waren over wat voor soort tuin dat dan zou moeten zijn.
Leestip: Choquerende hoeveelheid kinderen komt in aanraking met digitaal kinderlokken
Alhoewel er belangrijke verschillen bestaan tussen de groepen onthult dat verschil toch een belangrijke nuance rondom het idee van biofilie: mogelijk is biofilie niet zo eenzijdig als gedacht. Zo vermoedt Woods dat biofilie deels bij het temperament van een kind hoort. Dat is de manier waarop iemand van jongs af aan reageert op de wereld.
Vervolgonderzoek
Het onderzoek laat daarmee iets belangrijks zien: het kan lonen om kinderen op een persoonlijkere manier kennis te laten maken met de natuur. Want waar sommige kinderen graag direct naar een dierentuin gaan, zien anderen toch echt liever eerst een gemaaid grasveld voor zich.
Volgens Woods hoeft het daar niet bij te blijven: als een kind eenmaal gewend is aan een grasveld zou het kunnen lonen om daarna eens de achtertuin te verkennen, en daarna alsnog naar een dierentuin te gaan. Ze hoopt dat idee tijdens een vervolgonderzoek verder uit te pluizen.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Zwemles voor je vijfde zou kinderen voorsprong geven op school, maar experts twijfelen en Laat je kinderen gerust in bomen klimmen: “kinderen hebben recht op risicovol spel” . Of lees dit artikel: Ultrabewerkt eten vormt mogelijk hoe het kinderbrein omgaat met beloning .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:

