Artemis II nadert zijn cruciale scheervlucht langs de Maan. De bemenste Orion-capsule verbreekt hierbij records, verliest tijdelijk contact met Aarde en maakt een zonsverduistering mee vanaf de verre maanzijde.
Het is inmiddels enkele dagen geleden dat de SLS-raket met donderend geweld opsteeg vanaf lanceercomplex 39B in Florida. De bemenste Artemis II-missie van NASA bevindt zich momenteel in de slotfase van haar reis naar de Maan, met de aanstaande scheervlucht die nog geen etmaal van ons verwijderd is. Terwijl de vierkoppige crew aan boord van de Orion-capsule ‘Integrity’ zich opmaakt voor dit hoogtepunt van deze missie, blikken we terug op de afgelopen dagen én vooruit op wat komen gaat…
Een reis vol technische hoogstandjes
Na de geslaagde lancering in de nacht van 1 op 2 april voerde de bemanning een reeks cruciale manoeuvres uit. Zo werd de ‘translunar injection’-stuwing van bijna zes minuten succesvol afgerond, waarmee Orion een ellipsvormige baan om Aarde op weg naar de Maan werd gezet.
Eerder demonstreerden de astronauten al de indrukwekkende wendbaarheid van hun capsule tijdens een ‘proximity operations’-test, waarbij ze op slechts enkele tientallen meters van de bovenste rakettrap manoeuvreerden om een koppeling te simuleren en de wendbaarheid van Orion te testen. Een tijdelijk probleem met een knipperend lampje van het toilet bleek gelukkig snel verholpen, en meerdere geplande ‘outbound trajectory correction’-stuwingen, simpel: kleine en geplande koerscorrecties, werden afgelast omdat Orion al op een haast perfecte koers lag – een teken van uitzonderlijke precisie.
Voorbereiding op de scheervlucht
De laatste dagen stonden in het teken van de voorbereiding op de scheervlucht van komende nacht: 6 op 7 april. Gisteren testte de bemanning uitgebreid hun oranje ‘Orion Crew Survival System’-ruimtepakken, waarbij ze onder meer de pakken onder druk zetten, lektests uitvoerden en de bewegingsvrijheid beoordeelden.
Ook ontvingen ze hun definitieve lijst met 30 observatie doelwitten van het maanoppervlak, waaronder het 950 kilometer brede ‘Oriëntale-bekken’. Deze inslagkrater, die grotendeels op de verre zijde van de Maan ligt, zal door de bemanning uitgebreid worden gefotografeerd en geanalyseerd:
Dichtbij en ver weg: de tijdlijn
Vanaf vanavond begint het spektakel echt. Sinds vannochtend 6:41 uur (6 april, Nederlandse tijd) bevindt Orion zich in de zwaartekrachtinvloedssfeer van de Maan en zal er tot morgenavond 19:25 uur in een hyperbola vluchtbaan vertoeven, vanaf en tot aan een overgangsafstand maan-tot-capsule van 66.100 kilometer. Het absolute hoogtepunt volgt vannacht. Om 01:02 uur (7 april, Nederlandse tijd) zal Orion het dichtst bij de Maan zijn, op een afstand van slechts 6.550 kilometer boven het oppervlak. Kort daarna, om 01:07 uur, bereikt de capsule haar maximale afstand tot de Aarde: maar liefst 406.700 kilometer. Daarmee verbreken de astronauten het record van Apollo 13 uit 1970 voor de verste afstand die de mens ooit van de Aarde heeft gereisd.
Deze animatie toont het vluchttraject van Artemis II. De Orion-capsule maakt een achtbaan rond de Aarde en de Maan, alvorens terug te keren naar de Aarde:
Radiostilte en een eclips
Een bijzonder spannend moment volgt al iets eerder, rond 00:44 uur (7 april), wanneer Orion achter de Maan verdwijnt. Gedurende ongeveer 40 minuten is er dan radiostilte; onze natuurlijke satelliet blokkeert alle signalen. Precies op dat moment zullen de astronauten getuige zijn van een ‘Earthset’ – een Aarde ondergang – en even later, om 01:25 uur, weer een ‘Earthrise’ zien wanneer de Aarde achter de Maan terug opkomt. Direct daarna wordt het radiocontact hersteld. De klap op de vuurpijl is een zonsverduistering, zichtbaar vanuit de capsule tussen 02:35 en 03:32 uur. De zon schuift dan ruim een uur lang achter de Maan, wat de bemanning een unieke kans geeft om de corona van onze Zon te bestuderen.
Een visualisatie van wat de Artemis II-bemanning uit het raam zal zien tijdens de scheervlucht. Te zien zijn onder meer de ‘Earthrise’ en ‘Earthset’, een scherpe blik op de verre zijde van de Maan en een zonsverduistering aan het einde van deze scheervlucht:
Terugkeer naar de Aarde
Na het verlaten van de invloedssfeer van de Maan op dinsdagavond 19:25 uur en terug in die van Aarde, zal Orion op eigen kracht verder reizen. De capsule zal dan langzaam maar zeker door de zwaartekracht van de Aarde worden teruggetrokken en langzaam aan versneld terugvallen. De bemanning richt zich dan op de laatste loodjes: een vurige terugkeer in de atmosfeer van de Aarde, gevolgd door een splashdown in de Stille Oceaan. Tot die tijd genieten Wiseman, Glover, Koch en Hansen van een uitzicht dat maar weinigen hen voor hebben gegaan: een volledige Maan, gezien vanaf de verre kant.
Artemis II nadert hiermee dus haar meest kritieke en interessante fase van deze test- en observatievlucht in de komende uren. Van een afstandsrecord in de diepere ruimte tot een angstvallige radiostilte en een eclips: de komende uren bepalen niet alleen de wetenschappelijke oogst, maar ook het succes van de eerste bemenste maanmissie in meer dan vijftig jaar. Terwijl de capsule onverbiddelijk dichterbij komt, kijken miljoenen mee – klaar om het volgende hoofdstuk in de ruimtevaartgeschiedenis te ontvouwen.
Wil je het aanstaande missiedeel van Artemis II’ maanvlucht meekijken komende uren, volg dan onderstaande livestream van NASA:
Wil je meer achtergronden over dit nieuws volgen? Bekijk dan ook onze recente artikelen:
– Artemis II duikt straks langs de verre maanzijde
– Lancering geslaagd: Artemis II begint reis om de Maan
– Eindelijk: Artemis II lanceert vannacht (hopelijk)!
– Artemis II-raket staat op lanceerplatform: lancering in april?
– Omwenteling bij NASA: maanlanding op de schop
– Artemis II raket terug naar VAB om reparatie
– Nieuwe vlucht in maanrace: China test capsule en raket
– Lancering ISS Crew-12 aanstaande, valt samen met aanscherpende ruimtewedloop
– Race naar de maan vertraagd, tentoonstelling gestart
– Race tegen de klok: dit moet er gebeuren voor Artemis III
– Het lichaam als lab in de diepe ruimte met Artemis II
– De Maan lonkt: bemenste Artemis II-raket is lanceerklaar
…of volg onze themapagina’s Artemis, Astronauten, De Nieuwe Ruimtewedloop, of Ruimtevaart om helemaal bij te zijn in deze interessante tijden!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
