Wat is bewerkte voeding eigenlijk? Als je het aan Amerikanen vraagt, krijg je geen eenduidig antwoord.
Dat blijkt althans uit een nieuw onderzoek, waarbij ruim 2.100 Amerikaanse volwassenen werden ondervraagd. Het onderzoek werd uitgevoerd door wetenschappers van George Washington University en peilde naar de kennis van Amerikanen over voedselverwerking en de gezondheidsrisico’s daarvan.
De wetenschappers hielden hun enquête online, tussen 13 en 15 december 2024. Ze zorgden ervoor dat de groep een goede mix was van de Amerikaanse bevolking, met aandacht voor leeftijd, opleiding, afkomst en woonplek. Deelnemers werd gevraagd wat zij onder bewerkte voeding verstaan, wat ze van de gezondheidseffecten vinden en welke voedingsmiddelen volgens hen het risico op diabetes type 2 verhogen.
Bewerkt vlees wordt meestal niet herkend
Het onderzoek had een opvallende uitkomst: slechts 28 procent van de ondervraagden ziet vleesproducten zoals worst, hamburgers of vleeswaren als bewerkt. Bij jongeren tussen de 18 en 27 jaar is dat zelfs maar 18 procent, terwijl ouderen boven de 60 met 36 procent iets dichter in de buurt komen. Maar nog altijd: bijna twee op drie oudere Amerikanen heeft het fout. Andere voedingsmiddelen die genoemd zijn blikvoer of pakken houdbare producten (14 procent) en eten met kunstmatige toevoegingen zoals smaakversterkers (13 procent). Jongeren denken vooral aan chips en crackers, ouderen noemen vaker ook andere producten.
Niet iedereen vindt het slecht
De meningen over de gezondheid van bewerkte voeding zijn daarnaast flink verdeeld. Zo’n 39 procent denkt dat alles wat bewerkt is slecht voor je is, terwijl 40 procent dat juist niet vindt. De rest twijfelt of weet het niet. Vooral Aziatische (57 procent) en Spaanstalige (44 procent) respondenten zien bewerkte voeding als een boosdoener. Maar de wetenschap erachter is genuanceerder: bewerkt vlees wordt inderdaad gelinkt aan meer kans op diabetes en hartziekten, maar sommige plantaardige bewerkte producten, zoals volkoren ontbijtgranen, kunnen juist goed voor je zijn.
Suiker is volgens velen de duivel
Ook opvallend zijn de antwoorden op de vraag wat diabetes type 2 veroorzaakt. Volgens 51 procent van de ondervraagden is suiker de grote schuldige. Desserts (19 procent) en koolhydraten (15 procent) volgen op de lijst. Maar slechts 7 procent denkt aan bewerkte voeding en een schamele 1 procent aan vlees. Dat strookt niet met wat wetenschappers weten: zowel bewerkt als onbewerkt vlees kan je risico op diabetes, kanker en hartproblemen verhogen. Vooral bij jongeren, waar diabetes type 2 steeds vaker voorkomt, is dit gebrek aan kennis zorgelijk.
Het onderzoek is uiteraard niet perfect. 2.100 mensen is niet gigantisch veel en online antwoorden geven niet altijd het hele plaatje. Toch is de boodschap helder: de term ‘bewerkte voeding’ is voor heel veel Amerikanen te vaag.
Hoe zit het in Nederland?
Een interessante vergelijking is te maken met Nederland, waar mensen over het algemeen bewuster zijn van bewerkte voeding en de bijbehorende risico’s, zo blijkt uit onderzoek uit 2024. In Nederland had 51 procent van de ondervraagden een neutrale houding tegenover industriële voedselverwerking, 23 procent een positieve en 26 procent een negatieve. Nederlandse consumenten erkennen zowel de voor- als nadelen van verwerking, waaronder voedselveiligheid en houdbaarheid, naast zorgen over additieven en voedingswaarde.
Toch vertaalt dit bewustzijn zich niet altijd in actie: hoewel 70 procent van de Nederlanders de gevaren van te veel bewerkte voeding inziet, mijdt slechts een minderheid deze producten bewust. De gemiddelde Nederlander haalt zelfs 61 procent van zijn calorieën uit (ultra)bewerkt voedsel. Nog zorgwekkender is dat dit bij kinderen nog meer is. Lachen met de Amerikanen zit er dus niet in.
