Wanneer twee mensen samen tekenen, loopt hun hersenactiviteit meer gelijk dan wanneer ze dat alleen doen. Dat blijkt uit Zwitsers onderzoek. Er blijken ook verschillen tussen tekenen met een leeftijdsgenoot en tekenen met iemand van een andere generatie.
Eenzaamheid is slecht voor je gezondheid. Dat is al langer bekend. In de media wordt de impact ervan wel eens vergeleken met die van roken. Een van de populairste oplossingen is om verschillende generaties samen te brengen, bijvoorbeeld door tekenateliers te organiseren waar tachtigers en twintigers naast elkaar zitten.
Het is redelijk goed onderbouwd dat zulke programma’s werken. Deelnemers voelen zich minder eenzaam. Ouderen worden er ook fitter van en jongeren gaan anders kijken naar ouder worden.
Maar hoe dat precies gebeurt, weet eigenlijk niemand. De meeste studies baseren zich op vragenlijsten en interviews. Wat er effectief in de hoofden van deelnemers plaatsvindt, was nog nooit gemeten.
Meten met infraroodlicht
Tot nu. Zwitserse onderzoekers hebben tijdens tekensessies, in een opzet die zo’n atelier nabootst, de hersenactiviteit van twee mensen tegelijk gemeten. Ze keken vervolgens naar hoe sterk beide signalen samen op en neer gaan. Onderzoekers noemen dat interpersoonlijke neurale synchronie.
Tijdens dit specifieke onderzoek werd dat gedaan met mutsen vol lichtbronnen en sensoren. De mutsen schijnen infraroodlicht door de schedel en meten hoeveel ervan terugkaatst. Daaruit kan worden afgeleid hoeveel zuurstofrijk bloed er naar een hersengebied stroomt. Dat is een indirecte maat voor activiteit. Het grote voordeel hieraan is dat mensen niet in een scanner moeten gaan liggen.
Er werd gekeken naar twee specifieke gebieden per hersenhelft. Het ene speelt een rol bij gedeelde aandacht, het andere bij het inschatten van wat een ander denkt en voelt.
Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!
Zes weken aan metingen
In totaal deden 122 mensen mee: 31 ouderen van gemiddeld 76 jaar en 91 jongvolwassenen tussen 18 en 35 jaar. De onderzoekers deelden de deelnemers op in 31 paren van gemengde leeftijd en 30 paren van twee jongvolwassenen. Niemand kende elkaar bij aanvang van de studie.
Gedurende zes weken kwamen de paren zes keer samen. Eerst moesten de deelnemers vragenlijsten invullen over eenzaamheid en over hoe ze naar andere leeftijdsgroepen kijken. Vervolgens gingen de meetmutsen op.
Daarna kwamen de oliepastels: eerst moesten deelnemers alleen tekenen, met een scherm tussen hen en hun partner, zodat ze elkaar niet konden zien. De tweede en derde tekening werd samen op hetzelfde vel papier gemaakt. De deelnemers mochten niet praten tijdens het tekenen en mochten zelf kiezen wat ze tekenden. Na afloop werd gevraagd hoe close een deelnemer zich voelde tegenover zijn of haar partner.
Samen tekenen synchroniseert de hersenen
Wanneer partners samen aan dezelfde tekening werkten, liep hun hersenactiviteit meer gelijk dan wanneer ze individueel aan de slag gingen. Dat gold voor beide soorten paren.
Maar gedurende de zes weken nam de gelijkloop bij de paren van gemengde leeftijden af. Bij paren van dezelfde leeftijd nam die juist toe. Dat is het omgekeerde van wat de onderzoekers hadden verwacht.
Een mogelijke verklaring is dat je naarmate je iemand beter leert kennen minder moeite hoeft te doen om in te schatten wat die van plan is. Voor een tachtiger en een twintiger die elkaar nog niet kennen, is dat aanvankelijk hard werken. Dat het bij leeftijdsgenoten andersom loopt, is nog niet verklaard.
Ondertussen liep het met de gevoelens de goede kant op. Bij beide groepen daalde de eenzaamheid en steeg het gevoel van verbondenheid. Dat gebeurde ongeveer even snel. De cijfers zijn bescheiden: deelnemers rapporteerden ongeveer een procent minder eenzaamheid en vier procent meer verbondenheid per sessie. Maar ze wijzen in de goede richting.
Interessant is ten slotte dat de gemengde paren op alle vragenlijsten beter scoorden dan de homogene. Ze voelden zich minder eenzaam, closer bij hun partner en positiever over de andere generatie.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
