Tot die toch wel ietwat teleurstellende conclusie komen onderzoekers nadat ze het signaal – aangeduid als BLC1 – nog eens onder de loep hebben genomen.

Het signaal in kwestie werd vorig jaar opgepikt door het Breakthrough Listen Project. Binnen dit onderzoeksproject jagen onderzoekers op zogenoemde technosignaturen; signalen afkomstig van door buitenaards leven ontwikkelde technologie. Hoewel de onderzoekers daarbij gebruik maken van enkele van de grootste radiotelescopen op aarde, is het geen gelopen race. Want de zoektocht wordt bemoeilijkt door het feit dat de aarde omringd wordt door radiosignalen afkomstig van door mensen ontwikkelde technologie: van telefoons tot satellieten en van radarsystemen tot televisie. Het valt dan ook niet mee om temidden van die zee aan aardse signalen te zoeken naar zwakke, buitenaardse signalen.

Bingo!
En toch dachten onderzoekers er vorig jaar eentje te hebben opgepikt. “Tijdens de Breakthrough Listen-zoektocht naar intelligent buitenaards leven detecteerden we met behulp van de CSIRO Parkes ‘Murriyang’ radiotelescoop een interessant signaal,” vertelt onderzoeker Danny Price. “Het signaal verscheen tijdens observaties van onze meest nabije stellaire buurman: Proxima Centauri en had veel eigenschappen die naar verwachting passen bij een kunstmatig signaal dat interstellaire afstanden heeft afgelegd.”

Filters
Natuurlijk worden signalen niet zomaar als ‘interessant’ bestempeld. Daar gaat een uitgebreide analyse aan vooraf. Daarbij wordt er gefilterd op signalen die op grote afstand van de aarde zijn opgevangen en die door de tijd heen veranderen (want dat mag je verwachten als de zender ervan zich op een andere planeet bevindt). Ook wordt nagegaan of het signaal enkel detecteerbaar is wanneer de telescoop het oor in een specifieke richting te luister legt (want een signaal dat afkomstig is van een andere planeet kan alleen worden opgevangen als de telescoop ook op die planeet gericht is). Nadat alle opgevangen signalen aan deze criteria getoetst waren, bleven er nog een handvol over, waarvan BLC1 toch het meest overtuigend leek.

Vervolgonderzoek
Maar was het signaal ook echt afkomstig van aliens? Die conclusie durfden onderzoekers zeker nog niet te trekken en dus verdiepten ze zich verder in het vreemde signaal om vervolgens tot een toch ietwat teleurstellende conclusie te komen. “Na een heel uitgebreide analyse konden we concluderen dat BLC1 een heel ongebruikelijke vorm van verstoring is die we nog niet eerder in onze data zijn tegengekomen,” stelt Price. In andere woorden: niet aliens, maar mensen zijn verantwoordelijk voor de productie van het signaal.

Nog meer observaties
Price en collega’s trekken die conclusie nadat ze zich over nog veel meer observaties bogen die op andere momenten door de radiotelescoop waren gedaan. In die enorme dataset stuitten ze op zo’n 60 signalen die in veel opzichten op BLC1 leken, maar waarvan een deel was gedetecteerd op een moment dat de radiotelescoop in een heel andere richting observeerde. “We kunnen daarom met zekerheid concluderen dat deze signalen uit de nabijheid van de telescoop komen en door mensen gegenereerd zijn,” aldus onderzoeker Sofia Sheikh.

Vreemd
“Het originele signaal (BLC1, red.) wordt niet duidelijk gedetecteerd als de radiotelescoop niet op Proxima Centauri gericht is,” voegt Sheikh toe. Maar toen ze de dataset uitbreidde met miljoenen eerdere observaties dook het signaal dus ook op toen de telescoop een ander deel van het heelal afspeurde. “De meest waarschijnlijke verklaring blijft dat het signaal een transmissie afkomstig van menselijke technologie is, die net vreemd genoeg is om door onze filters heen te komen.”

De onderzoekers laten zich door dit foutpositieve resultaat zeker niet uit het veld slaan. “De detectie van BLC1 laat zien dat onze detectiemethoden werken en dat we de middelen hebben om echte signalen van intelligent buitenaards leven – als het er is – te detecteren,” merkt Price op. De zoektocht wordt dan ook enthousiast voortgezet. “Dit is de gouden eeuw voor astrobiologie en de technologie die we nu bezitten stelt ons in staat om op veel grotere schaal dan eerder mogelijk was op zoek te gaan naar technosignaturen.” Het lijkt dan ook een kwestie van tijd voor er meer interessante signalen opduiken en wie weet, zit er dan wel eentje tussen die geen mensenwerk is.