Een AI-model kan aan een stemopname van 20 seconden horen of iemand mogelijk diabetes type 2 heeft. Dat blijkt uit het grootste onderzoek tot nu toe naar zo’n spraaktest. Klaar voor de huisartsenpraktijk is de test nog niet: bijna de helft van de gezonde deelnemers kreeg onterecht een alarmsignaal.
Het model komt van het techbedrijf thymia. Samen met onderzoekers van RMIT University in Melbourne trainden de ontwikkelaars het op 63.283 stemopnames van 21.129 mensen uit het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Deelnemers gaven zelf aan of ze de diagnose diabetes hadden gekregen.
Daarna volgde de echte proef. 7.319 Britse volwassenen spraken op afstand een kort verhaaltje in. Twintig seconden was genoeg.
Een hese stem
Dat diabetes in je stem kan doorklinken, is geen nieuws. Eerder onderzoek koppelde de ziekte al aan een hesere en ruwere stem. Mensen met diabetes type 2 hebben ook vaker moeite om hun adem en stem onder controle te houden terwijl ze praten.
Het AI-model leerde uit tienduizenden opnames welke stempatronen samengaan met de ziekte. Op basis daarvan geeft het elke spreker een risicoscore.
Vier op de vijf keer juist
De onderzoekers namen telkens iemand met en iemand zonder diabetes. Daarna keken ze of het model de persoon met diabetes de hoogste risicoscore gaf. Bij de 7.319 Britse deelnemers, van wie 217 zelf diabetes type 2 zeiden te hebben, klopte dat in 80 procent van de gevallen.
Maar wie diabetes heeft zonder het te weten, meldt dat ook niet. Daarom lieten 801 deelnemers thuis hun bloed onderzoeken. Die test meet hoeveel suiker er de voorbije maanden gemiddeld in het bloed zat. Het is de gouden standaard om diabetes vast te stellen.
Gemeten aan die bloedtest pikte het model 82 procent van de mensen met diabetes eruit. Maar het sloeg ook bij 47 procent van de mensen zonder diabetes alarm. Artsen spreken van sensitiviteit en specificiteit: hoe goed een test de zieken vindt en hoe goed hij de gezonde mensen met rust laat. De specificiteit was hier dus maar 53 procent.
Er was ook goed nieuws. Het model kon deelnemers indelen in een laag, gemiddeld en hoog risico. Niemand in de laagste groep had bloedwaarden die wezen op diabetes of op een voorstadium ervan.
Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!
Een telefoontje als eerste zeef
De onderzoekers zien de stemtest als een eerste zeef. Een huisarts zou patiënten een korte opname kunnen laten inspreken. Wie hoog scoort, krijgt daarna alsnog een bloedtest.
“Een spraakopname kan via de telefoon of een app gemaakt worden”, zegt Giedrė Čepukaitytė van thymia, die de resultaten op een diabetescongres in Milaan presenteert, in een persbericht. “Zo kunnen we veel meer mensen bereiken die een bloedtest nodig hebben dan via de huidige routes, vooral wie nooit bij een gezondheidscheck terechtkomt.” Ze benadrukt ook: “Het is geen vervanging voor een bloedtest en het mag nooit iemand die denkt er een nodig te hebben, tegenhouden om er een te laten doen.”
Wie glipt vandaag het vaakst door de mazen van het net? “Mensen waarbij er niet aan diabetes gedacht wordt: jonge mensen en mensen met een gezond gewicht”, zegt Petra Elders, hoogleraar Huisartsgeneeskunde aan het Amsterdam UMC. Daarnaast noemt ze migranten van de eerste en tweede generatie, zorgmijders en mensen met een lagere sociaal-economische positie.
Bijna de helft vals alarm
Toch ziet Elders een stemtest niet als zinvolle eerste stap in de huisartsenpraktijk. “De sensitiviteit is te laag en de specificiteit niet hoog genoeg.”
Vooral het vals alarm weegt zwaar door. “Het grootste bezwaar tegen deze test is de specificiteit, zeker gezien de hoge betrouwbaarheid van een simpele bloedsuikermeting via een vingerprik.”
De test werkte ook niet voor iedereen even goed. Bij zwarte deelnemers waren de resultaten zwakker, waarschijnlijk omdat er weinig zwarte deelnemers met diabetes in de studie zaten. Ook bij mensen met hart- en vaatziekten of obesitas scoorde het model minder goed.
Verder komt het onderzoek van het bedrijf dat de test ontwikkelt en gaat het om een congrespresentatie; een volledig wetenschappelijk artikel met alle details is er nog niet. Ook Čepukaitytė erkent dat er nog werk is: “Onze volgende stap is het model te testen in een klinische omgeving en te begrijpen hoe goed het werkt voor elke groep mensen, want een screeningsinstrument moet voor iedereen werken.”
Wat zou Elders eerst willen zien voor zo’n test in de praktijk komt? “Een specificiteit hoger dan 90 procent.” Minstens negen op de tien mensen zonder diabetes moeten dus een geruststellende uitslag krijgen. Vandaag zijn dat er iets meer dan vijf op de tien.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Leefstijlinterventie gelinkt aan lager risico op meerdere chronische ziekten bij prediabetes en Diabetesmedicijn bootst effect van sporten na bij prostaatkanker. Of lees dit artikel: Antioxidanten gezond? Bij kanker kunnen ze soms averechts werken.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
