Dit weekend is het 418 jaar geleden dat supernova SN 1604 te zien was vanaf het aardoppervlak. Dit was de meest recente supernova-explosie in onze Melkweg die met het blote oog zichtbaar was.

De Duitse astronoom Johannes Kepler schreef een boek over de verschijning van supernova SN 1604: De Stella Nova in Pede Serpentarii. Kepler was overigens niet de enige die de ontploffende ster observeerde. De supernova was op zijn hoogtepunt namelijk veel helderder dan alle andere sterren en planeten aan de nachthemel.

SN 1604 was een type 1a supernova. In dit geval verzamelde een witte dwergster teveel materiaal van een rode reus, waardoor de ster te zwaar werd en explodeerde. De explosie vond plaats op 20.000 lichtjaar van de aarde. De ruimtefoto van deze week is gemaakt door verschillende telescopen, waaronder het Chandra-röntgenobservatorium, de Green Bank telescoop, Very Large Array en de Curtis Schmidt-telescoop. Hierdoor is het ruimteobject op verschillende golflengten zichtbaar.

SN 1604 door de ogen van verschillende telescopen. Rood = radiostraling, blauw = röntgenstraling, geel = zichtbaar licht.

Na SN 1604 vonden er nog meer supernova-explosies plaats in de Melkweg, maar die waren minder goed zichtbaar. De laatste explosie was 150 jaar geleden nabij het centrum van de Melkweg. Een ster explodeerde in een dichte wolk van gas en stof, waardoor de supernova niet te zien was vanaf het aardoppervlak. Daarnaast is SN 1604 niet de laatste supernova die met het blote oog te zien was. 35 jaar bereikte het licht van supernova SN 1987A de aarde, maar deze explosie vond plaats in een satellietstelsel van de Melkweg: de Grote Magelhaense Wolk.

Wanneer ontploft de eerstvolgende ster in onze Melkweg? Astronomen weten het niet. Misschien dat het licht van een gloednieuwe supernova-explosie morgen onze planeet bereikt, maar het kan ook nog een paar honderd jaar duren. Hoe dan ook: astronomen denken dat de ster WR 142 snel aan de beurt is. Deze ster explodeert mogelijk binnen 1.500 jaar. Spannend!

De afgelopen decennia hebben ruimtetelescopen en satellieten prachtige foto’s gemaakt van nevels, sterrenstelsels, stellaire kraamkamers en planeten. Ieder weekend halen we één of meerdere indrukwekkende ruimtefoto uit het archief. Genieten van alle foto’s? Bekijk ze op deze pagina.