Terwijl SpaceX’ Starship V3 vuurspuwend zijn kracht bewijst in Texas en Rusland met de Soyuz-5 een gloednieuwe raket debuteert, staat China klaar voor zijn volgende bemensde missie. Een momentopname van drie weken waarin de mondiale lanceerindustrie op drie continenten haar spierballen laat zien.
De wereldwijde ruimtevaartindustrie draait op volle toeren. Terwijl de ene partij de grenzen van herbruikbaarheid opzoekt met kolossale testcampagnes, brengt de ander een compleet nieuw type raket in stelling en maakt een derde zich op voor een bemenste lancering. De afgelopen drie weken lieten deze drie gezichten van de moderne ruimtevaart perfect zien, met nieuws uit Texas, Kazachstan en de Gobi-woestijn in China.
Starship V3 brult voor het eerst met 33 Raptor-motoren
Bij SpaceX in Boca Chica, Texas, werd een cruciale horde genomen voor de twaalfde testvlucht van het Starship-programma. Op 7 mei voerde het bedrijf een succesvolle statische testontsteking uit met de nieuwe Super Heavy V3-booster. Het was een test op volle kracht en voor de volledige duur, waarbij alle 33 Raptor 3-motoren tegelijkertijd werden ontstoken.
Deze test is de laatste grote mijlpaal voordat de volledige Starship V3-stack, bestaande uit de Super Heavy-booster en het Starship-ruimteschip, voor het eerst mag vliegen. De V3-generatie introduceert ingrijpende wijzigingen. De Raptor 3-motoren onder de booster zijn lichter en eenvoudiger opgebouwd. SpaceX noemt voor de zeeniveauvariant een massa van 1.525 kilogram en spreekt, inclusief vereenvoudigde voertuigsystemen, van ongeveer één ton massabesparing per motor.
Starship V3-lancering gepland voor 21 mei
SpaceX staat op het punt zijn grootste en krachtigste raket ooit te lanceren. De twaalfde testvlucht van het Starship-programma, en de eerste met de nieuwe Versie 3, staat gepland voor donderdag 21 mei om 00.30 uur Nederlandse tijd. De lancering vanaf SpaceX’ Starbase-testlocatie in Zuid-Texas is het startschot voor een missie die ruim een uur zal duren en een reeks gloednieuwe systemen voor het eerst in de praktijk zal testen.
Wanneer moet ik kijken?
Voor wie in Nederland of België de lancering live wil volgen, is het een late avond. SpaceX mikt op een lancering op woensdag 20 mei, tijdens een lanceervenster van 90 minuten dat opent om 00:30 uur in de nacht van 20 op 21 mei. Dat is 17.30 uur lokale tijd in Texas. Het venster sluit om 02.00 uur. Mocht het op 21 mei niet lukken, dan zijn 22 en 23 mei voorlopig de reservedagen met een vergelijkbaar lanceervenster.
De live webcast van SpaceX zelf begint 45 minuten voor de geplande lancering en is te volgen via het kanaal van SpaceX.
Wat is er nieuw aan deze vlucht?
Deze missie, officieel ‘Flight 12′ gedoopt, is de eerste sinds ‘Flight 11’ van oktober 2025 en introduceert een grondig herziene raket. De Super Heavy-booster heeft nu drie grotere grid fins in plaats van vier en is aangepast voor een nieuw vangmechanisme. Opvallend is de volledige afwezigheid van individuele motorkappen rond de 33 Raptor 3-motoren. Het Starship-ruimteschip zelf heeft een compleet nieuw voortstuwingssysteem en is ontworpen voor langdurige missies en het koppelen met andere Starships.
De vlucht is ook de vuurdoop voor Lanceerplatform 2 in Starbase. Dit platform heeft kortere, elektromechanische ‘chopsticks’ voor snellere bewegingen en een bidirectionele vlamgeleider die ontworpen is om slijtage te sterk te beperken.
Wat gaat er gebeuren tijdens de vlucht?
De primaire doelen zijn het aantonen dat alle nieuwe hardware werkt in een echte vluchtomgeving. Omdat het de eerste test van een significant herontworpen voertuig is, zal SpaceX geen poging doen om de booster of het schip terug te vangen op het lanceerplatform.
Na de lancering zal de Super Heavy-booster na ongeveer zeven minuten een zachte waterlanding maken in de Golf van Mexico. Het Starship-schip vliegt verder op een suborbitale baan. Tijdens de vlucht moet Starship twintig Starlink-simulatoren en twee speciaal aangepaste Starlink-satellieten uitzetten. Die laatste twee moeten het hitteschild van Starship scannen en beelden terugsturen naar SpaceX: een primeur om de staat van het schip na terugkeer in de dampkring te kunnen analyseren.
De spannendste fase begint na zo’n 47 minuten, wanneer het schip de dampkring weer binnengaat. Het zal experimentele manoeuvres uitvoeren die de structurele limieten van de vleugelkleppen opzoeken en een dynamische bocht simuleren zoals nodig voor toekomstige landingen terug op Starbase. De missie eindigt na ongeveer één uur en vijf minuten met een landingsmanoeuvre en splashdown van het schip in de Indische Oceaan, vóór de kust van West-Australië.
Een nieuwe raket voor Rusland: het debuut van de Soyuz-5
Niet alle nieuws ten aanzien van noemenswaardige draagraketten kwam uit deze week noch uit Texas. Op 30 april lanceerde de Russische ruimtevaartorganisatie Roscosmos met succes een gloednieuwe raket vanaf Bajkonoer-kosmodroom in Kazachstan. De Soyuz-5, een nieuwe middenklasse draagraket, voltooide zijn eerste suborbitale testvlucht.
Volgens Roscosmos verliep de vlucht volgens plan. De eerste en tweede trap werkten zoals verwacht en een dummy-lading werd op de geplande baan gebracht om vervolgens terug te keren in een afgesloten gebied in de Stille Oceaan. De Soyuz-5, uitgerust met in Rusland gebouwde RD-171-motoren, is bedoeld als vervanger van de oudere Zenit-raket en valt qua prestaties tussen de kleinere Soyuz-2 en de zware Angara-A5.
China staat klaar voor zijn volgende bemenste missie
Waar Rusland debuteerde en SpaceX test, staat China klaar voor een nieuwe bemenste stap. Op 16 mei werd de combinatie van een Long March-2F draagraket en het Shenzhou-23 ruimtevaartuig naar het lanceerplatform gereden op de Jiuquan-lanceerbasis in het noordwesten van China. De verticale verplaatsing van het geheel duurde iets meer dan een uur, waarna het geheel op de lanceertoren werd gepositioneerd.
De Shenzhou-23 wordt een nieuwe Taikonauten-missie naar het Tiangong-ruimtestation. Sinds de aankomst van de raket op de lanceerbasis op 19 april hebben technici een reeks tests uitgevoerd. Zo zijn de druksystemen van de brandstofcellen getest, de pyrotechnische systemen gecontroleerd en is de capsule gekoppeld aan het ontsnappingssysteem. Volgens Xu Zheyao, een raketontwerper bij de China Aerospace Science and Technology Corporation, voldoen alle systeemparameters aan de specificaties en functioneert de raket normaal. In de komende dagen staan nog elektrische tests, een volledige lanceringsrepetitie en een lektest van het complete gassysteem op het programma, voordat tot tanken wordt overgegaan. De lancering staat gepland voor een geschikt moment in de komende dagen, waarmee China opnieuw zijn gestage cadans van bemensde missies voortzet.
Tussen de-test-en-de-start
De gebeurtenissen van de afgelopen weken laten de uiteenlopende ambities en tempo’s binnen de mondiale lanceerindustrie zien. SpaceX zet met de Starship V3-test opnieuw een stap richting volledige herbruikbaarheid en missies naar de maan. Rusland markeert met het debuut van de Soyuz-5 een belangrijk moment in de modernisering van zijn raketvloot, met een nieuwe draagraket die het gat tussen zijn kleinere en zware raketten opvult. En China demonstreert met de gestage voorbereidingen voor Shenzhou-23 de routine van een doorlopend en ambitieus bemensd ruimteprogramma. Drie continenten, drie raketten, drie weken: het zijn de verschillende gezichten van een industrie die zich in een ongekend tempo ontwikkelt.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
