De plant – die volgens onderzoekers een waar ecologisch raadsel vormt – is niet alleen groot, maar ook oud: het heeft al zeker 4.500 lentes meegemaakt.

Je dacht dat cactussen groot konden worden? Het kan nog veel groter! Australische onderzoekers zijn in een baai gelegen op de meest westelijke punt van het Australisch continent op een monsterplant gestuit. En deze plant is zo groot, dat hij nu de boeken in is gegaan als de grootste plant op aarde.

Ontdekking
Wetenschappers troffen de plant aan in de ondiepe, zonovergoten wateren van het Australische Shark Bay, zo valt te lezen in de studie, gepubliceerd in Proceedings of the Royal Society B. “Toen we ons project begonnen, wilden we begrijpen hoe genetisch divers de zeegrasweiden hier zijn,” vertelt onderzoeker Elizabeth Sinclair. “We krijgen vaak de vraag hoeveel verschillende planten er in zeegrasweiden groeien.” De onderzoekers namen verschillende monsters. Na analyse stonden ze versteld. “Het antwoord blies ons weg,” herinnert onderzoeker Jane Edgeloe zich. “Het bleek maar één plant te zijn!”

Groot en oud
Het betekent dat het zeegras – bekend onder de wetenschappelijke naam Posidonia australis – zich uitgestrekt over een gebied van maar liefst 180 kilometer. “Hiermee is het de grootst bekende plant op aarde,” aldus Edgeloe. De plant is overigens niet alleen gigantisch, hij is ook bijzonder oud. Zo schatten de onderzoekers dat deze al minstens 4.500 lentes heeft meegemaakt.

Ecologisch raadsel
Volgens de onderzoekers vormt de plant een waar ecologisch raadsel. “Hoe het kan dat deze plant al zo lang leeft en bloeit, is een mysterie,” stelt onderzoeker Martin Breed. “De plant is mogelijk ‘steriel’, wat betekent dat hij onvruchtbaar is. Dergelijke planten hebben vaak een verminderde genetische diversiteit, iets wat ze normaal gesproken nodig hebben om veranderingen in het milieu het hoofd te bieden.”

Milieuveranderingen
Toch lijkt het weerbarstige zeegras kranig stand te houden. “Deze plant heeft al veel milieuveranderingen meegemaakt,” gaat Breed verder. “Zelfs vandaag de dag ervaart het een enorm scala aan variërende temperaturen: van 17 tot wel 30 graden Celsius. Ook heeft het al verschillende zoutgehaltes en veranderende lichtomstandigheden meegemaakt. Dergelijke toestanden zouden normaal gesproken voor planten heel stressvol zijn. Toch lijkt het deze plant niet te deren.”

Polyploïde
Wat de plant daarnaast uniek maakt, is dat hij verrassend genoeg twee keer zoveel chromosomen heeft als zijn oceanische verwanten. En dat betekent dat het zeegras met een moeilijk woord ‘polyploïde’ is. “De nieuwe zaailing bevat in dit geval 100 procent van het genoom van elke ouder,” legt Sinclair uit. En dit verklaart mogelijk ook het een en ander. “Polyploïde planten leven vaak op plaatsen met extreme omgevingsomstandigheden, zijn vaak steriel, maar kunnen blijven groeien als ze ongestoord worden gelaten,” zegt Sinclair. “En dit is precies wat we bij het gigantische zeegras zien.”

Onderzoek naar de bizar grote plant gaat door. Zo hebben wetenschappers ondertussen al een reeks experimenten opgezet om beter te begrijpen hoe het zeegras overleeft en gedijt onder zulke wisselende omstandigheden.